تبلیغات
طایفه صفرزایی

طایفه صفرزایی
اتحادرمزموفقیت  
قالب وبلاگ
نویسندگان
صفحات جانبی
کلمه خلیل درلغتنامه دهخدا به معنای دوست، رفیق، ویار آمده است وچون ریشه عربی دارد و کنیه ی یکی از پیامبران اولوالعزم است معمولا توسط مسلمانان ازاو بعنوان اسم بهره میگیرند.

خلیل نام طایفه ای است درسیستان که قدمت حضور آنها درمحدوده سیستان فعلی به حدود پانصد سال قبل می رسد ،این قوم عنوان طایفه ای خودرا از نام جد دوازدهم خویش  یعنی خلیل ابن میرخان ابن کمال خان گرفته است،گفته میشود خلیل درجزینک(جازونک ) مرکزحکومتی سابق سیستان بادختر یکی از خوانین شهرکی ازدواج که نتیجه این وصلت وسالها زیستن درسیستان طایفه فعلی خلیل است که بمرور زمان "ی" نسبت نیز گرفته وبعنوان خلیلی شناخته میشوند.

خواستگاه اصلی:

درخصوص خاستگاه اصلی این طایفه نظرات گوناگونی موجود است که غالب محققین آنهارا شاخه ای از ایل محمد حسنی میدانند که به همانند شهرکی ها ،سرابندیها،جهانتیغ ها،بزی هاو... ازمنطقه فارس به سیستان سابق کوچ یافته اند .

اماعده ای نیزمعتقدند طایفه خلیل اصالتا بلوچ تبار بوده وبه ایل مِنگَل دربلوچستان پاکستان برمیگردد اگرچه منگل ها خود نیز به گردان ونام آوران ساسانی درفارس نسبت دارند.

برخلاف بعضی از طوایف بومی استان که نام طایفه ای شان پیشانی سکنه بومی سیستان و بلوچستان به حساب می آیند طایفه خلیل ازعنوان ملی برخوردارند و دربسیاری از استانهای غیرهمجوار سیستان نیز، هم طایفه ای دارند اگرچه هنوزدرخصوص خویشاوندی آنها وارتباط واتصالشان تحقیق جامعی صورت نپذیرفته است .

محدوده جغرافیایی طایفه خلیل:

1 - تحقیقات بعمل آمده ازطریق دهکده جهانی(اینترنت) حاکیست:دراستانهای شمالی کشور ازجمله مازندران قوم خلیلی درشهری به همین نام( خلیل شهر ) زندگی میکنندکه خود دروبلاگهای انتخاباتی شان منشاء اولیه تجمعشان رادرخلیل محله به حدود 185 سال قبل می دانند.

وبلاگ اطلاع رسانی شهرداری خلیل شهر ، از تاریخچه قوم خلیل اینگونه یادمیکند:

"این قوم درحدود185 سال قبل ازمنطقه (استان جنان)که درهزارجریب بهشهر واقع است به محل کنونی مهاجرت کردنند،عده ای نیز معتقدند که طایفه خلیل درزمان احمدشاه وپس ازشکست دشمن توسط او به اینجا(منظور خلیل شهر)آورده شده اند".

 این وبلاگ اطلاع رسانی شهرداری خلیل شهر پیرامون وابستگی احتمالی قوم خلیل ساکن این منطقه باسایر نقاط کشور اضافه می کند :"قوم خلیل غیرازخلیل محله درمناطق دیگری مثل لرستان،مراغه،فیروزکوه، ساری، ونکا نیز مستقرشدند".

2- یکی ازایلات بزرگ کشور ایل بهمئی لرستان است که ازطوائف زیرمجموعه اش طائفه خلیلی میباشد وافراد این طائفه درشهرهای لرستان،ایلام، کرمانشاه، همدان وفارس پراکنده اند.

3- استان خوزستان وشهر صیدون ، باغملک،وامیدیه ازجمله محل استقرار جمعیت بزرگی از طایفه خلیل است که نشان دهنده ی حوزه گسترده جغرافیای طایفه مذکور میباشد.

4- شهرهای بوالخیر (بندر) خورموج ، خورشهاب وروستاهای رستمی ، عامری ،گاهی و...ازتوابع استان بوشهر  محل سکونت خلیلی هاست که نفطه مشترک خلیلی های سیستان با خلیلی های تنگسو ودشتی کدخدا زاده بودن آنها میباشد .

5- استان هرمزگان نیز ازطایفه ای بنام خلیلی همانند همسایه غربی وشرقی اش برخوردارمیباشد.

6- شهرستان بم یکی دیگر ازمناطقی است که خمعیتی ازخلیلی های مهاجرسیستانی رادرخود جای داده است، 

7- استان خراسان جنوبی(بیرجند) واستان خراسان رضوی (سرخس ودرگز ) محل زندگی جمعیت بالایی ازخلیلی های مهاجرسیستانی میباشند.

شجره نامه ی طایفه:

1 _ جدچهاردهم طایفه خَلیل ،کمال خان، میر وکلانتر شهر رودبارسیستان  دردوره حکومت محلی ریسی هاست  روابط صمیمانه کمال خان باطوایف رئیسی وسربندی نقطه عطف زندگی سیاسی واجتماعی طایفه مذکور رارقم زده است او ازذوق وقریحه شعر وشاعری نیز برخوردار بوده است گفته میشود دیوان شعری از اوباقی مانده که درحا حاضر گویا نزد ریش سفیدان طایفه صفرزهی موجود است.

لازم به توضیح اینکه طایفه صفرزهی نیز کمال خان را جدبزرگشان میدانند.کمال خان دارای چندفرزند پسر بوده که اسامی تعدادی ازآنها بشرح ذیل است -

(1) -حسن  (2) -میرخان  (3) - شادی (4) خلیل  (5) - احمد  (6) - صفر که اخیرالذکر جد صفرزهی هاست وخلیلی های سیستان ازنسل میرخان میباشند که او فرزندی بنام خلیل داشته که خلیل ها ازاو نسب دارند بطوریکه شعری به کمال خان منتسب است و میگوید:

صباحی نو رسیدم برآبادی      سرم قربان تو میرخان و شادی

بگفتار خود شاعر کمال خان    خلیل خانی دگر دادی الهی

2_ میرخان جدسیزدهم طایفه خلیل ، او صاحب کاروان تجاری بوده ودراواخر عمر حکومت صفویان درکرمان زندانی میگردد ولی باوساطت حکام شهرکی سیستان وکرمان آزاد میشود. خاطره زندانی شدن میرخان نیز دراشعار کمال خان کاملا هویداست.

بلوچ سرحدهستم میر رودبار        عزیز اسکل هستم دوست بنجار

بگفتار خود شاعر کمال خان        دو نور دیده ام بندند به کرمان

3 _ خلیل جددوازدهم طایفه : او درسفرهای تجاری پدر وعموهایش به جوانی پخته وآبدیده تبدیل ولی عشق اوبه یکی ازدختران طایفه سهرکی ونهایتا ازدواج با او سرنوشتش را ازتجارت به سیاست وامورکدخدایی دراجتماع تغییر داد.

4_ شاهمیر جد یازدهم طایفه خلیل دارای چندفرزند پسر بوده که کرم بخش جد خلیلی های واصلان وگروهی ازشیبکهای ده سوخته بحساب می آید.

5_ خدابخش جد دهم طایفه:

6_ برادران شاهمیر + شاهسوار +شاهنظر +شاهکرم +شاهبیک جدنهم خلیلی ها هستند که هریک رئیس شاخه ای ازتبار خلیلی بحساب می آیند.

تیره های زیر مجموعه ی طایفه خلیل:

 تیره ی شاهمیری :

1- درویش ،عبدالله،  میرظابط (کدخدای کدخدایان)حکومت سکوهه یکی ازسران شاخص این تیره است که در سالهای1200 تا 1246 ازهمراهان حکومت کنندگان سربندی وساکن سکوهه بوده است.

مرحوم درویشِ عبدالله براثر دسیسه تاجمحمدخان سربندی حاکم سیستان درمحل شکارگاه  رسمی او باتیرمستقیم کشته شد وازاو تعداد نُه پسر باقی مانده که به اسامی تعدادی از آنها اشاره میگردد. شیردل کدخدا - جماعتی از خلیلی های زاهدان که اکثرا تحصیل کرده اند ازنسل این کدخدازاده میباشند . حسینقلی کدخدا که خلیلی های روستای ورمال نوادگان اوهستند.حسن کدخدا --علی کدخدا --اسماعیل کدخدا --محمدکدخدا --میردل کدخدا --پردل کدخدا --و جانی کدخدا که شهید علیرضا خلیلی ازاین نبیره است.

2- کدخداشیردل پسر ارشد میر ظابط که جریان هدیه نماینده انگلیس به او وبازپس دادنش درتاریخ  سیستان به خوبی یادشده است. 

3- کدخدا رضا شیردل دلاورمرد دیگری ازطایفه خلیلی است که تاسال 1352 درسکوهه باخوشنامی زیسته است. ابراهیم خان پردلی نماینده آخرین دوره مجلس شورای ملی کدخدا رضا را تبلوری ازعقل وشجاعت وصراحت می دانست.ازاین رادمرد بزرگوار فرزندی باقی نمانده ولی برادرزادگان وخواهر زادگانی تحصیل کرده درنقاط مختلف کشور زندگی میکنند

4- نوادگان مسافرخلیل که ساکن سرخس اند وشاخص ترین آنها به حاج غلام جاوید وفرزندانش میتوان اشاره  داشت. 

تیره شهسواری :

1- کدخدازادگان دولت آباد : کدخداشاهکرم یکی ازفرماندهان قشون حاکم سیستان دردوره ناصری است که قهرمانی های فراوانی ازاو درخاطره هاست. فرزندان ونوادگان اونیز ازنزدیکان ویاران حکام سرابندی ازجمله پردل خان ومحمدرضاخان دردولت آباد بوده وهستند ازاین نام آوران میتوان به کدخدا حسین دلتابادی ،کدخدا ابراهیم خلیلی وکدخدامحمد حلیلی اشاره کرد. 

2- کدخدازادگان روستای سنچولی شیب آب ازخاندان ذوالفقار عباس بحساب میآیند.ذوالفقارعباس دراوایل حکومت علیخان سرابندی ازرفتارمستبدانه وفرافکنانه خان دلگیر شده وازاوجدا وبه مخالفین اش یعنی تاج محمد خان سربندی ساکن روستای اکبرعباس می پیوندد وبااهل وتبارش درهمان روستا ساکن میگردد. او بعدها که تاجمحمدخان به حکومت میرسد نیز به اونزدیک نمیشود . ذوالفقار عباس با دوستمحمد میرابی کدخدای اکبرعباس و حیدر سرحدی جد آقای ابراهیم شرحدی شاعر ونویسنده سیستانی وهمچنین درویش نوری جملگی باهم باجناق و حسین ،علی سنچولی ساکن روستای سنچولی پدر همسرانشان بوده است.

بزرگترین فرزند ذوالفقار ، کربلائی تاجمحمد خلیلی است که ازسوی نماینده شوکت الملک مستاجرمنطقه دادی ، اکبرعباس ،عوض شش پاگاوی وسنچولی منصوب میگردد ولی بدلیل پرهیزگاری وترس ازخدا ازاین مسئولیت سرباز زده وپس از واگذاری مستاجری به سید رضا داودی درسال 1267 خورشیدی عازم سفر کربلای معلی میگردد که دربازگشت بیمار ودرقصرشیرین دارفانی راوداع ودرهمانجا دفن میگردد.

 3- باستانی های دولت آباد وزاهدان

4-کدخدازادگان خلیلی ساکن میانکنگی

5- تجار خلیلی ساکن درگز

6- کدخدازادگان  خلیلی ساکن گرگان

7-خلیل زادگان ساکن سه قلعه زابل

8- تیره ای از ریگی های لادیز، میرجاوه وزاهدان

تیره کرم بخشی طایفه خلیل:

1-خلیلی های ساکن واصلان شهرستان زهک

2-خلیلی های ساکن رامیان استان گلستان

3-خلیلی های اطراف سدسیستان

نقاط سکونتی طایفه "خلیل"درسیستان وبلوچستان

الف: ادواره گذشته:

 براساس روایات شفاهی مناطقی که درسده های گذشته محل سکونت طایفه خلیل بوده عبارتست از:

1- منطقه رامرود که تا قبل ازتخریب سدکمال خان بدست رئیسی هایکی از مناطق آباد وحاصلخیز سیستان بوده محل سکونت بسیاری از خلیلی ها ست ازجمله کمال خان از اواسط عمرش وفرزندانش من جمله میرخان پدرِِ  جد خلیلی ها تا پایان عمر وخلیل جد طایفه "خلیل" دوره کودکی ونوجوانی اش رادر رامرود گذرانده اند.

2-منطقه ی مارگوی افغانستان و ایران مرکز سکونت وتجارت بسیاری ازاجداد طایفه خلیل بوده ودرحال حاضر نیز گروهی از خلیلی هادر مارگوی شهرستان هیرمند همچنان ساکنند. بیش ازیکصد حانواده خلیلی مارگانی درحال حاضر دردرگز استان خراسان رضوی ساکنند که عمده آنها بازاری هستند.

3- در ادوار گذشته روستای واصلان وجازونک مرکز سکونت تیره ای از خلیلی ها من جمله تیره کرم بخشی هاست که تایکصدسال قبل ارگ شاهکرم یکی ازآثار تاریخی ودیدنی این طایفه کاملا قابل استفاده  بوده است.    

 ضمنا فقیر دوستمحمد یکی خلیلی های بنام واصلان رامیتوان نام برد که درحال حاضر بیش از چهل خانوار از نبیره این رادمرد درشهرستان رامیان استان گلستان بسر می برند .

4- روستاهای میرآخوری ، لوتک ، کوشه ، سکوهه وذوالفقاری از توابع شهرستان هامون (محمدآباد) ازجمله مناطقی هستند که درگذشته نشیمن گاه خلیلی ها بودنند و جی پی تیت نیز در کتاب سیستان ترجمه استاد رئیس الذاکرین به این مطلب اشاره داشته است.

5- روستاهای ورمال ، دولت آباد ، اکبر عباس وسنچولی ازگذشته های نه چندان دور محل سکونت طایفه خلیل بوده است.

6- گروهی ازخلیلی هاکه براثر اختلافات درون طایفه ای متواری شدند وتاسالها امورزندگی شان را باتجارت بین  هندوستان وایران سپری میکردند ازحدود 200 سال قبل وازدوران حکومت محلی تاجمحمدخان ریگی برلادیز وجون آباد ومیرجاوه دراین وادی سکونت یافتند.

ب:محل سکونت فعلی

 

1- روستای دولت آباد ازدیر باز محل سکونت کدخدازادگان خلیلی بوده ودرحال حاضر نیز ازنبیره مردمیدانهای نبرد یعنی شاکرم ، حسینا، شهسوار دراین روستا زندگی میکنند خلیلی های نسل حاضر دولت آباد نیز همانند جدبزرگشان درثبات قدم ، دوراندیشی ومردمداری مثال زدنی هستند. مرحوم کدخدا حسین دولت آبادی وهمچنین برادرش کدخدا ابراهیم خلیلی ازجمله بزرگان این روستا بوده وهستند.

یکی ازخاطرات دوراندیشانه طایفه خلیل دردولت آباد  برخلاف بعضی طوایف واشخاص حفظ حرمت و عزت سردار محمد رضاخان پردلی درپایان عمرش دردولت آباد است.

قابل گفتن اینکه ریش سفید وبزرگ طایفه خلیل درزابل کدخدا ابراهیم خلیلی ساکن روستای دولت آباد میباشد. 

2-روستای سنچولی شیب آب دردوصدسال اخیر محل سکونت گروهی از کدخدازادگان طایفه خلیل بوده که میزان حضور وسکونت شان بعد از انقلاب بدلیل افزایش جمعیت وپاسخگونبودن امکانات روستا کم رنگ ترشده است. بزرگانی چون مرحوم کدخدا کربلایی درویش و مرحوم کدخدا کربلایی محمدجان منشا خدمات وزحماتی دراین روستا بوده اند.

درحال حاضر سیادت این خاندان برعهده حاج گامحمد خلیلی ساکن زاهدان است وکدخدا علیجان خلیلی  وحاج غلامعلی خلیلی ساکن این روستا از بزرگان طایفه به حساب می آیند.

3- روستای ورمال ازدیر باز محل سکونت خاندان حسینقلی کدخدا - علی کدخدا وحسن کدخدا از فرزندان کدخدا درویش عبدالله بوده است . این فرزندان اگرچه همانند پدر ندرخشیده اند ولی زندگی توام با شرافت وبزرگواری آنها درکنار طوایف دیگر مثال زدنی است. ازبزرگان این طایفه میتوان به مرحوم حسین ، غلام ،حسین قلی کدحدا ومرحوم عیسی رضا حسینقلی کدخدا اشاره داشت.

4- روستای مارگان ازتوابع شهرستان هیرمند محل سکونت وزادگاه گروه کثیری از تجار پیشه گان طایفه خلیل بوده وهم اکنون نیز چندین خانوار از خلیلی ها و وابستگان آنها دراین روستا زندگی میکنندوتجار خلیلی ساکن درگز نیز اصالتا ازاین روستا بحساب میآیند.

5- روستای سه قلعه محل سکونت گروهی از خانواده های خلیلی از جمله فرزندان ونوه های مرحوم علی اگبرابن میرزا ابن علی ابن جنگی میباشد. تعداد دیگری ازاین خاندان درحال حاضر دراستان گلستان سکونت دارند.  

6- بیش ازیکصد خانوار ازطایفه خلیلی درحال حاضر ساکن زاهدانند که ریش سفید وبزرگ آنها حاج گلمحمد خلیلی است. 

7- حدود یکصد خانوار ازریگی های ساکن شهرستان میرجاوه و بخش لادیز مدعی یکی ازتیره های طایفه خلیل هستند که ریش سفید آنها حاج کریم ریگی فرزند حاج یوسف ساکن زاهدان است. 

[ یکشنبه 24 آبان 1394 ] [ 08:40 ب.ظ ] [ مجید صفرزایی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


مجیدصفرزایی مدیروبلاگ طایفه صفرزایی

راهای ارتباط

تلفن:09158748583
ایمیل:majidsafarzaie@gmail.com

موضوعات
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

  • paper | قالب وبلاگ | قالب وبلاگ